هدف این مقاله بررسی اثربخشی حالت های عاطفی و هیجانی، به عنوان مولفه های شخصیت یادگیرنده بر رفتار ریاضی است. امروزه اضطراب ریاضی مورد توجه و علاقه بسیاری از متخصصان روان شناسی آموزش ریاضی و نیز روان شناسان شناختی است تا از این طریق تأثیرهای هیجانی و برانگیختی های روانی شاگردان را در کار ریاضی بشناسند و برای کنترل و مهار علمی آنها راه کارهای عملی بیابید. در این میان اضطراب و فشار روانی و تعامل آنها با یادگیری ریاضیات جایگاه ویژه ای را در امر آموزش و یادگیری ریاضیات مدرسه و حتی دانشگاهی به خود اختصاص داده است؛ هرچند که در محافل علمی و آموزشی ما کمتر به آن توجه شده است. پژوهش ها در سال های اخیر نشان داده اند که اضطراب ریاضی غیرمعقول (اضطراب مرضی) با ایجاد مانع های جدی شناختی و آموزشی در فراگیران ضمن ابتلای آنان به ایست فکری و نقصان قابلیت های استدلالی موجبات تضعیف خودباروری ریاضی را در آنها فراهم می آورد و با ایجاد نگرش منفی به شدت بر عملکرد پیشرفت ریاضی فراگیران موثر می افتد. نوشتار حاضر با مروری اجمالی بر ادبیات کار در این عرصه می کوشد تا ضمن ارائه تعریفی از اضطراب ریاضی چگونگی تعامل میان رفتار ریاضی افراد و مقوله اضطراب ریاضی را نشان دهد.

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی رابطه بین راهبردهای شناختی و فراشناختی و اضطراب ریاضی با عملکرد ریاضی دانش آموزان بود. جامعه تحقیق حاضر شامل کلیه دانش آموزان پایه اول دبیرستانهای دخترانه شهر تهران بود که در سال تحصیلی 90-89 در این مدارس مشغول به تحصیل بودند. که از این بین تعداد 180 دانش آموز سال اول متوسطه به روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند و در پژوهش حاضر شرکت نمودند. گروه نمونه با استفاده از آزمون محقق ساخته عملکرد ریاضی، مقیاس اضطراب ریاضی و پرسشنامه راهبردهای شناختی باصری مورد ارزیابی قرار گرفتند. روش تحقیق حاضر نیز همبستگی بوده که در حیطه تحقیقات کاربردی جای می گیرد. به منظور تجزیه و تحلیل داده های حاصله از پرسشنامه ها، از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغییری استفاده به عمل آمد. در نهایت، یافته های تحقیق نشان می دهد رابطه معنی داری بین راهبرد شناختی بسط و اضطراب ریاضی در دانش آموزان سال اول دبیرستان در سطح 0.05=a رابطه وجود دارد. رابطه بین راهبردهای شناختی و فراشناختی و عملکرد ریاضی در دانش آموزان نیز تائید شد. در نهایت رابطه بین اضطراب ریاضی و عملکرد ریاضی هم در سطح 0.01=a مورد تائید قرار گرفت.

اضطراب ریاضی از عواملی است که عملکرد در درس ریاضی را تحت تاثیر قرار می دهد. این اضطراب علاوه بر عوامل فردی و محیطی از عوامل فرهنگی و نقش جنسیتی نیز تاثیر می پذیر د. در این مقاله سعی شده تا تاثیر این عوامل بر عملکرد در درس ریاضی مورد بررسی قرار گیرد. بدین منظور پژوهشی توصیفی از نوع همبستگی انجام شد.جامعه آماری عبارت بود از کلیه دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه سال اول، دوم، سوم (رشته انسانی) مدارس دولتی و غیر دولتی شهرستان دامغان، که در سال 1389-90 مشغول به تحصیل بوده اند. حجم نمونه شامل 300 نفر بود که 150 نفر آنها را دانش آموزان دختر و 150 نفر آنها را دانش آموزان پسر تشکیل می دادند. نمونه ها با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. جهت سنجش اضطراب ریاضی دانش آموزان از مقیاس اضطراب ریاضی، چیو و هنری 1990 استفاده گردید. این مقیاس دارای چهار بعد (اضطراب ارزیابی ریاضی، یادگیری، حل مساله، معلم ) است. نتایج تحقیق نشان داد که از بین مولفه های اضطراب ریاضی، تنها اضطراب یادگیری ریاضی توانست عملکرد در درس ریاضی را پیش بینی کند، اما تفاوت میان دانش آموزان دختر و پسر در اضطراب ریاضی معنادار نبود.

زمینه اضطرب ریاضی از عواملی است که عملکرد ریاضی دانش آموزان را مختل می کند، اما مسئله اینست، آیا حافظه کنشگر و خودپنداشت ریاضی، با اضطراب ریاضی و عملکرد ریاضی دانش آموزان رابطه دارند؟ هدف بررسی نقش میانجی گر حافظه کنشگر و خودپنداشت ریاضی در رابطه اضطراب ریاضی و عملکرد ریاضی دانش آموزان بود. روش پژوهش از نوع توصیفی، همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه رشته تجربی شهرستان میبد در سال تحصیلی 98-1397 بود، 260 نفر به روش تصادفی خوشه ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار عبارتند ازمقیاس اضطراب ریاضی پلاک و پارکر (2004)، پرسشنامه حافظه کنشگر والات ازووی، پارادات دیل و ازووی (2012)، پرسشنامه خودپنداشت ریاضی مارش (1990) و نمره درس ریاضی در پایان ترم. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل مسیر تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها اضطراب ریاضی، عملکرد ریاضی دانش آموزان را به صورت منفی پیش بینی می کند (p<0/05). اضطراب ریاضی بر عملکرد ریاضی با نقش میانجی گر حافظه کنشگر و خودپنداشت ریاضی اثر مستقیم و معنادار داشت (p<0/05). نتیجه گیری حافظه کنشگر و خودپنداشت می توانند اضطراب ریاضی و عملکرد دانش آموزان را تحت تاثیر قرار دهند.

هدف از تحقیق حاضر بررسی تاثیر متغیر انگیزشی جهت گیری هدفی و اضطراب امتحان بر عملکرد درس ریاضی‏، با میانجی گری خودکارآمدی ریاضی‏، می باشد. برای انجام این تحقیق 240 دانش آموز، 120 دختر و 120 پسر‏‏، پایه دوم رشته ریاضی دبیرستان های دولتی شهر تهران به روش تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند و پرسشنامه های جهت گیری هدفی، خودکارآمدی ریاضی و اضطراب ریاضی را تکمیل نمودند. همچنین، به منظور سنجش میزان عملکرد تحصیلی در درس ریاضی از نمره های امتحان پایان سال درس ریاضیات استفاده شد. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که خودکارآمدی ریاضی میانجی مناسبی در رابطه جهت گیری های هدفی و اضطراب ریاضی با عملکرد ریاضی نیست؛ اما مسیرهای مستقیم هدف تبحرگرا با خودکارآمدی ریاضی، هدف عملکردگریز با خودکارآمدی ریاضی و اضطراب ریاضی با خودکارآمدی ریاضی معنی دار بودند. بالاخره، یک مدل اصلاحی، با میانجی گری اضطراب ریاضی، نیز آزمایش شد و برازنده تر از مدل با میانجی خودکارآمدی بود.

هدف این پژوهش شناخت پیش بینی کننده های اضطراب ریاضی و رابطه آن با افت تحصیلی ریاضی دانش آموزان دوره راهنمایی استان خراسان شمالی بوده است. طراح پژوهش علی- مقایسه ایی یا پس رویدادی بود، که بر روی 438 نفر از دانش آموزان استان خراسان شمالی (تعداد 288 نفر که در درس ریاضی نمره کمتر از 10 و تعداد 150 نفر نمره بیشتر از 17 کسب کرده بودند) انجام شد. پرسشنامه های پژوهش شامل اضطراب ریاضی، خودپنداره ریاضی، انگیزش مدرسه، انگیزش ریاضی، رفتارخانواده، رفتار معلم و تلاش دانش آموزان بود. داده ها با استفاده از آزمون هم خوانی مجذورکای (X2)، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.نتایج تحلیل داده ها نشان داد بین اضطراب ریاضی دانش آموزان با عملکرد ریاضی آنها رابطه منفی و معکوس (-0.51) وجود دارد. همچنین بین اضطراب ریاضی با خودپنداره ریاضی (-0.67)، انگیزش ریاضی (-0.55)، انگیزش تحصیلی (-0.19)، تلاش دانش آموزان (-0.50) رابطه منفی و معکوس وجود دارد و خودپنداره ریاضی (Beta=0.49)، رفتار معلم (Beta=0.22)، انگیزش ریاضی (Beta=0.19)، رفتار خانواده (Beta=0.14)، اتکا به نفس (Beta=0.135)، همیاری اجتماعی (Beta=0.126) و هدف مندی (Beta=0.116) از پیش بینی کننده های اصلی اضطراب ریاضی بودند. یافته های پژوهش حاضر نشانگر آن است که خودپنداره ریاضی، رفتار معلم، انگیزش ریاضی، رفتار خانواده، اتکا به نفس، همیاری اجتماعی و هدف مندی، با اضطراب ریاضی همراه است و عملکرد ریاضی را تحت تاثیر قرار می دهد.

هدف پژوهش حاضر بررسی دیدگاه دبیران ریاضی مقطع متوسطه درباره نقش اضطراب ریاضی در تبیین خودکارآمدی و خلاقیت دانش آموزان است. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دبیران ریاضی مقطع متوسطه در استان گلستان است که به روش نمونه گیری تصادفی در دسترس 92 دبیر ریاضی انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های محقق ساخته ی اضطراب ریاضی، خودکارآمدی و خلاقیت است که به ترتیب دارای 18، 14 و 11 گویه است. روایی پرسشنامه ها توسط روان شناسان، اساتید مجرب و متخصصین آزمون ساز پس از بررسی و انجام اصلاحات لازم مورد تایید نهایی قرار گرفت و پایایی پرسشنامه ها با استفاده از آلفای کرنباخ به ترتیب 90/0، 89/0 و 91/0 به دست آمد که نشان از پایایی بالای پرسشنامه ها دارد. داده های آماری پرسشنامه توسط نرم افزار spss در دو بخش توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد، چولگی و کشیدگی) و تحلیل استنباطی (رگرسیون خطی ساده و چند متغیره) تجزیه و تحلیل شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که از دیدگاه دبیران ریاضی نقش اضطراب ریاضی در تبیین خودکار آمدی و خلاقیت دانش آموزان معنادار می باشد و همچنین از دیدگاه آنان اضطراب ریاضی با ضریب های تاثیر استاندارد رگرسیونی (40/0-Beta=) و 50/0 Beta=) به ترتیب کمترین و بیشترین تاثیر را در تبیین متغیر خودکارآمدی و خلاقیت دارد.

پیشینه و اهداف: یکی از روش های جدید در حوزه یاددهی و یادگیری، روش تدریس معکوس است. هدف از این مقاله بررسی تاثیر کلاس معکوس روی اضطراب ریاضی دانش آموزان و هم چنین عملکرد ریاضی آنان است. روش ها: جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه پنجم شهرستان مرند در سال تحصیلی 98-1397 بود. نمونه آماری به صورت هدفمند و از دو مدرسه همجوار (مدرسه آتیه و مدرسه راه بهشت) در یک منطقه از شهر مرند به روش نمونه در دسترس انتخاب شدند. مدرسه راه بهشت برای تدریس سنتی و مدرسه آتیه به برای تدریس معکوس انتخاب شدند. مدرسه راه بهشت با 27 نفر دانش آموز به عنوان گروه کنترل و مدرسه آتیه با 29 نفر دانش آموز به عنوان گروه آزمایش انتخاب شدند. برای سنجش اضطراب ریاضی آزمودنی ها از مقیاس ریاضی کودکان استفاده شد؛ و برای بررسی عملکرد درس ریاضی نیز به صورت مسیله های ریاضی در سطوح مختلف حیطه شناختی از یک آزمون محقق ساخته 20 سوالی پیش آزمون و پس آزمون که به تایید متخصصان این حوزه رسید، استفاده شد. تدریس معکوس هر هفته چهار جلسه واحد درسی ریاضی کلاس پنجم ابتدایی بود که درهفته دو جلسه تدریس معکوس در منزل (یاد گیری در منزل توسط CD های آموزشی تهیه شده توسط معلم) انجام گرفت و در دو جلسه حل تمرینات در کلاس صورت گرفت. . یافته ها: نتایج حاصل از آزمون مانکوا و آزمون T نشان داد که چهار بعد اضطراب ریاضی اعم از (اضطراب یادگیری، اضطراب حل مسیله، اضطراب نسبت به معلم ریاضی و اضطراب ارزیابی ریاضی) در دانش آموزان کلاس معکوس نسبت به دانش آموزان کلاس سنتی کاهش چشمگیری داشته است. عملکرد ریاضی دانش آموزان کلاس معکوس نسبت به کلاس سنتی افزایش داشته است. نتیجه گیری: در تبیین نتایج می توان گفت که کلاس معکوس باعث تسهیل یادگیری عمیق از طریق فعالیت های یادگیری در کلاس درس می شود و باعث افزایش انگیزه معلمان و دانش آموزان شده و کلاس درس را برای آنها جذاب تر و ارتباطی تر می نماید؛ در نتیجه اعتماد به نفس دانش آموزان در یادگیری ریاضی افزایش می یابد. در کلاس معکوس دانش آموزان مهارت هایی همچون پرسش های باز و بسته، گوش دادن فعال، پرسش های مستقیم، پرداختن به ناهمخوانی ها، حمایت و تشویق از سوی معلم را تجربه می کنند، که این مهارت ها باعث توانمندسازی دانش آموزان در تعیین هدف و حل مسیله می شود؛ در نتیجه میزان اضطراب کمتری نسبت به دانش آموزانی که به روش معمول ریاضیات را یاد می گیرند دارند. از سویی دیگر در این نوع از یادگیری می توان زمان بیشتری را در کلاس برای مهارت های تفکر صرف نمود؛ همچنین فراگیران به صورت فعال، در یادگیری و ایجاد دانش بیشتر درگیر هستند و همزمان دانش خود را آزمایش و ارزیابی می کنند. کلاس معکوس به فراگیران کمک می کند تا به درک وسیعی نسبت به سبک های یادگیری و عملکردشان برسند. افزایش اطلاعات معلمان در زمینه تدریس معکوس و برگزاری دوره های ضمن خدمت برای معلمان، فراهم کردن اطلاعات تدریس معکوس از پیشنهادات کاربردی این مقاله است.

هدف این پژوهش بررسی ارتباط بین رویکردهای مطالعاتی و اضطراب ریاضی با پیشرفت تحصیلی در درس ریاضی دانشجویان بود. جامعه آماری این مطالعه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی آبادان است که در نیمسال اول سال تحصیلی 90-1389 در درس ریاضیات پیش دانشگاهی ثبت نام نموده اند، نمونه شامل 166 (98 مرد و 68 زن) دانشجو بود که به شیوه تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. برای سنجش رویکردهای مطالعاتی دانشجویان از مقیاس سیاهه رویکرد و مهارت های مطالعه برای دانشجویان که شامل خرده مقیاس های رویکرد مطالعه عمقی، راهبردی و سطحی می باشد استفاده شد. هم چنین برای اندازه گیری اضطراب ریاضی از مقیاس اضطراب ریاضی فنما-شرمن استفاده شده است. نمره امتحان نهایی نیز به عنوان پیشرفت ریاضی در نظر گرفته شده است. آزمون همبستگی بین متغیرهای پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون رابطه معنی داری بین خرده مقیاس های رویکرد مطالعه عمقی، راهبردی و سطحی با پیشرفت ریاضی نشان نداد، اما بین اضطراب ریاضی و پیشرفت ریاضی رابطه معنی دار منفی مشاهده شد. هم چنین بین خرده مقیاس های رویکردهای مطالعه عمقی، راهبردی و سطحی با اضطراب ریاضی رابطه معنی دار بدست آمد. استفاده از مدل بندی معادلات ساختاری برای مشخص نمودن رابطه رویکردهای مطالعه با پیشرفت ریاضی در حضور متغیر اضطراب ریاضی نشان دهنده این است که رویکرد مطالعه سطحی در حضور اضطراب ریاضی با پیشرفت ریاضی اثر غیرمستقیم معکوس معنی دار دارد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که دانشجویان با رویکرد مطالعه سطحی حتی در امتحانات غیرعمقی عملکرد ریاضی ضعیف تری را نشان می دهند. نتایج این پژوهش می تواند در مشاوره های تحصیلی، برای افزایش پیشرفت ریاضی دانشجویان سودمند باشد.

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی مداخله رایانه یار حافظه کاری بر اضطراب ریاضی، عملکرد ریاضی و ظرفیت حافظه کاری دانش آموزان با اختلال ریاضی بود. این پژوهش به صورت نیمه آزمایشی با استفاده از طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش حاضر را دانش آموزان پایه چهارم دارای اختلال ریاضی شهرستان میاندوآب در سال تحصیلی 94-93 تشکیل می دادند. در این پژوهش 30 دانش آموز با اختلال ریاضی به شیوه نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب و به روش تصادفی در گروه های آزمایشی و کنترل گمارده شدند. به منظور جمع آوری داده ها از آزمون ماتریس های پیش رونده ریون، آزمون ریاضی کی مت، مقیاس اضطراب ریاضی بای و همکاران، آزمون حافظه کاری N-back و آزمون عملکرد ریاضی پایه چهارم محقق ساخته استفاده شد. آزمودنی های گروه آزمایش برنامه آموزشی رایانه یار حافظه کاری را در 15 جلسه 30 دقیقه ای و به صورت انفرادی دریافت کردند. درحالی که آزمودنی های گروه کنترل فقط آموزش های مدرسه را دریافت می کردند. داده های به دستامده با روش آماری تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد تفاوت معنی داری بین نمرات حافظه کاری، عملکرد ریاضی و اضطراب ریاضی دو گروه پس از اعمال مداخله حافظه کاری وجود دارد. در نتیجه، آموزش حافظه کاری می تواند به عنوان یک روش مداخله ای در پیشرفت ریاضی و کاهش اضطراب ریاضی دانش آموزان با اختلال ریاضی مورد استفاده قرار گیرد.